BEC ปี 2569: โรงแรม อาคารชุด และอาคารขนาดใหญ่ต้องเตรียมอะไร

หน้าแรก / บทความ / BEC ปี 2569: โรงแรม อาคารชุด และอาคารขนาดใหญ่ต้องเตรียมอะไร
BEC ปี 2569: โรงแรม อาคารชุด และอาคารขนาดใหญ่ต้องเตรียมอะไร 21 สิงหาคม 2569

BEC ปี 2569: โรงแรม อาคารชุด และอาคารขนาดใหญ่ต้องเตรียมอะไร

อาคารประหยัดพลังงานไม่ได้เริ่มจากการเพิ่มแผง Solar หลังออกแบบเสร็จ แต่เริ่มจากทิศอาคาร เปลือกอาคาร แสงธรรมชาติ ระบบปรับอากาศ และการใช้งานจริงที่ต้องตัดสินใจร่วมกันตั้งแต่แนวคิดโครงการ

BEC คืออะไร และอาคารใดอยู่ในขอบเขต
เกณฑ์มาตรฐานอาคารด้านพลังงาน หรือ Building Energy Code (BEC) ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ใช้กับอาคารก่อสร้างใหม่หรือดัดแปลง 9 ประเภทที่มีพื้นที่รวมตั้งแต่ 2,000 ตารางเมตรขึ้นไป ได้แก่ สถานพยาบาล สถานศึกษา สำนักงาน อาคารชุด อาคารชุมนุมคน โรงมหรสพ โรงแรม อาคารบริการ และห้างสรรพสินค้าหรือศูนย์การค้า ระบบ BEC มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 25 มกราคม 2566 และในปี 2569 ยังมีการอบรมการประยุกต์ใช้เกณฑ์สำหรับผู้เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง

1. เริ่มประเมินตั้งแต่ผังและรูปทรงอาคาร
ทิศแดด สัดส่วนผนังต่อกระจก ร่มเงา และการวางพื้นที่ใช้งานมีผลต่อภาระความร้อนโดยตรง อาคารที่ลดแดดด้านตะวันออกและตะวันตก ใช้กันสาดหรือแผงบังแดดเหมาะสม จะลดภาระเครื่องปรับอากาศได้ก่อนเลือกอุปกรณ์ราคาแพง

2. ออกแบบเปลือกอาคารเป็นระบบ
พิจารณาหลังคา ผนัง กระจก กรอบ และรอยต่อร่วมกัน ไม่ควรดูเพียงค่าฉนวนชิ้นใดชิ้นหนึ่ง กระจกมากอาจให้แสงสวยแต่เพิ่มความร้อนและแสงจ้า จึงต้องสมดุลพื้นที่กระจก คุณสมบัติกระจก ร่มเงาภายนอก และตำแหน่งใช้งานจริง

3. ใช้แสงธรรมชาติควบคู่ระบบไฟ
จัดช่องเปิดให้แสงเข้าลึกโดยไม่เกิดความร้อนหรือแสงแยงตา แบ่งวงจรไฟตามแนวหน้าต่าง ใช้เซนเซอร์หรือระบบควบคุมเมื่อเหมาะสม และเลือกกำลังไฟต่อพื้นที่ให้สอดคล้องกับประเภทห้อง วิธีนี้ทำให้อาคารลดการใช้ไฟได้โดยผู้ใช้งานยังสบายตา

4. เลือกระบบปรับอากาศจากภาระจริง
คำนวณภาระความเย็นจากการใช้งาน จำนวนคน อุปกรณ์ เปลือกอาคาร และตารางเวลา แล้วจึงเลือกขนาดและประสิทธิภาพของระบบ เครื่องที่ใหญ่เกินไปอาจตัดต่อบ่อย ควบคุมความชื้นไม่ดี และสิ้นเปลือง ควรออกแบบ Fresh Air การระบายอากาศ และระบบควบคุมร่วมกัน

5. น้ำร้อน พลังงานหมุนเวียน และโหลดเฉพาะอาคาร
โรงแรมและอาคารบริการมักมีโหลดน้ำร้อนสูง จึงควรเปรียบเทียบ Heat Pump, Solar Thermal หรือการนำความร้อนทิ้งกลับมาใช้ ส่วน Solar PV ควรออกแบบจากโหลดกลางวัน พื้นที่หลังคา และขั้นตอนเชื่อมต่อโครงข่าย ไม่ควรใช้แทนการลดโหลดพื้นฐานของอาคาร

6. ประสานแบบและหลักฐานการประเมิน
สถาปนิก วิศวกรระบบ และผู้ประเมินควรใช้ข้อมูลพื้นที่ วัสดุ กระจก ระบบไฟ และเครื่องปรับอากาศชุดเดียวกัน หากเปลี่ยนวัสดุหรืออุปกรณ์ระหว่างก่อสร้าง ต้องตรวจผลกระทบต่อผลประเมินก่อนอนุมัติ เอกสารคำนวณควรเชื่อมกับแบบขออนุญาตและรายการประกอบแบบเพื่อให้ตรวจสอบย้อนกลับได้

7. คิดเรื่องการใช้งานหลังเปิดอาคาร
อาคารที่ผ่านแบบอาจใช้พลังงานสูงได้หากตารางเปิดระบบไม่เหมาะ เซนเซอร์เสีย หรือไม่มีผู้ติดตามข้อมูล ควรกำหนดจุดมิเตอร์ย่อย ระบบบันทึกพลังงาน แผนทดสอบ Commissioning และผู้รับผิดชอบปรับตั้งระบบหลังส่งมอบ

เช็กลิสต์สำหรับเจ้าของโครงการ
• ตรวจว่าอาคารและพื้นที่รวมอยู่ในขอบเขต BEC หรือไม่
• แต่งตั้งผู้ออกแบบและผู้ประเมินตั้งแต่ช่วงแนวคิด
• กำหนดเป้าหมายพลังงานควบคู่กับงบลงทุน
• ล็อกข้อมูลเปลือกอาคาร กระจก ไฟฟ้า และปรับอากาศให้ตรงกัน
• ประเมินซ้ำเมื่อมีการเปลี่ยนวัสดุหรืออุปกรณ์
• เตรียม Commissioning มิเตอร์ย่อย คู่มือ และการฝึกอบรมผู้ดูแลอาคาร

สรุป
การทำ BEC ให้มีคุณค่าไม่ใช่เพียงผ่านเอกสาร แต่คือการใช้เกณฑ์เป็นเครื่องมือประสานแบบ ลดขนาดระบบที่ไม่จำเป็น และเตรียมอาคารให้บริหารพลังงานได้จริงตลอดอายุใช้งาน ยิ่งเริ่มเร็ว ทางเลือกในการออกแบบยิ่งมากและต้นทุนแก้ไขยิ่งน้อย

ข้อมูลอัปเดต ณ สิงหาคม 2569 อ้างอิงข้อกำหนดและเอกสารเผยแพร่ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน การพิจารณาขอบเขตและผลประเมินของโครงการจริงต้องอาศัยแบบ พื้นที่ และข้อมูลระบบของอาคารนั้น

บทความที่เกี่ยวข้อง

สร้างบ้านปี 2569 ต้องเตรียมอะไรบ้าง: แบบ งบประมาณ และใบอนุญาต
24 สิงหาคม 2569

สร้างบ้านปี 2569 ต้องเตรียมอะไรบ้าง: แบบ งบประมาณ และใบอนุญาต

รีโนเวทบ้านปี 2569: 7 จุดต้องตรวจ ก่อนทุบ ต่อเติม หรือเปลี่ยนระบบ
23 สิงหาคม 2569

รีโนเวทบ้านปี 2569: 7 จุดต้องตรวจ ก่อนทุบ ต่อเติม หรือเปลี่ยนระบบ

Solar Rooftop ปี 2569: ติดตั้งใช้เองและขายไฟส่วนเกิน ต้องรู้อะไรบ้าง
22 สิงหาคม 2569

Solar Rooftop ปี 2569: ติดตั้งใช้เองและขายไฟส่วนเกิน ต้องรู้อะไรบ้าง